Na een flinke bui zie je het water langs de regenpijp verdwijnen en vraag je je af of dat wel nodig is. Moet regenwater echt het riool in of kun je het op eigen terrein kwijt. Het korte antwoord is dat regenwater niet naar het riool hoeft en dat afkoppelen vaak slim is. Je voorkomt wateroverlast, verbruikt minder drinkwater en helpt je tuin groen te houden. In dit artikel leggen wij uit wat afkoppelen is, welke opties je hebt om regenwater op te vangen of te infiltreren, wanneer lozen op oppervlaktewater mag en hoe je vandaag nog veilig begint. Met praktische voorbeelden en tips uit onze begeleiding van huiseigenaren in heel Nederland.
Door zomerse piekbuien raakt het riool in veel wijken snel overbelast. Het gevolg is water op straat en in het ergste geval terugstromend rioolwater in kruipruimtes. Regenwater is schoon en hoort bij voorkeur niet in het gemengde riool. Door regenwater niet naar het riool te sturen maar lokaal te verwerken, ontlast je de riolering en vang je piekbuien op. Dat past bij een klimaatadaptieve tuin en een toekomstbestendige woning.
Afkoppelen levert je direct comfort op. Je houdt je tuin koeler in warme periodes, vult de grondwatervoorraad aan en bespaart drinkwater voor het sproeien of het doorspoelen van het toilet wanneer je hergebruik toepast. De omgeving profiteert mee omdat straten minder snel blank staan en het riool zuiver water niet onnodig hoeft te verwerken. Onze ervaring is dat huizen met goede hemelwaterafvoer zonder riool zichtbaar minder wateroverlast ervaren bij stevige buien.
Regenwater afkoppelen betekent dat je de hemelwaterafvoer losmaakt van de rioolaansluiting en het water op eigen terrein verwerkt. Dat kan bovengronds via een gootje of wadi en ondergronds via infiltratiekratten of een tank. Belangrijk is dat het water van de gevel af stroomt en een veilige route heeft bij extreme neerslag via een overstort.
In de basis zaag je de regenpijp laag bij de grond door en dop je de oude rioolaansluiting af. Op het afgezaagde deel plaats je een uitstroom met bladvanger. Leid het water over een tegel weg van de gevel of sluit het aan op een regenton met vulautomaat. Voor opslag of infiltratie koppel je een ondergrondse tank of een infiltratiekrat met grindbed aan. Test altijd de bodemdoorlatendheid met een eenvoudige emmertest en zorg voor afschot naar de tuin. Zo verklein je het risico op wateroverlast door verkeerd afkoppelen.
Regenwater opvangen in een regenton of ondergrondse tank is populair en effectief. Een regenton is snel geplaatst en ideaal voor tuinbewatering. Wil je meer doen, kies dan voor een ondergrondse tank met filter en pomp. In Nederland mag je regenwater gebruiken voor toilet en wasmachine als het systeem gescheiden is van drinkwater en voorzien van terugstroombeveiliging. Drinken of douchen met regenwater raden we niet aan. Onze praktijk laat zien dat een huishouden met een tank van enkele kubieke meters tientallen procenten minder leidingwater gebruikt voor niet-kritische toepassingen.
Mag regenwater in de tuin infiltreren? Ja, en het is vaak de voorkeursoplossing. Maak een ondiepe wadi als lager gelegen deel in de tuin waar water tijdelijk mag staan. Een infiltratiekrat plaatsen begint met het bepalen van het dakoppervlak, de doorlatendheid van de bodem en de gewenste berging. Plaats de krat op voldoende afstand van de fundering, omhul met geotextiel en grind en voorzie een overstort naar het maaiveld. Een hemelwaterafvoer systeem zonder riool functioneert zo volautomatisch en onderhoudsarm.
| Oplossing | Beste toepassing | Voordeel | Aandachtspunt |
|---|---|---|---|
| Regenton of ondergrondse tank | Regenwater opslaan en hergebruiken | Bespaart drinkwater | Filter, pomp en gescheiden systeem nodig bij toilet of wasmachine |
| Wadi of infiltratiekrat | Regenwater in de tuin laten wegzakken | Ontlast het riool en vult grondwater aan | Bodemdoorlatendheid testen en afstand tot fundering bewaren |
| Groendak | Dak als tijdelijke waterbuffer gebruiken | Vertraagt afvoer en verkoelt de woning | Dakconstructie moet geschikt zijn |
| Doorlatende bestrating met lijngoot | Oprit of verharding afwateren | Minder plassen en betere afvoer op eigen terrein | Goede afwatering naar grindkoffer of krat nodig |
Een groendak of sedumdak houdt een groot deel van de bui vast en geeft het langzaam af. Dat vermindert de afvoer naar je tuin of krat en verbetert het binnenklimaat. Wij combineren groendaken regelmatig met opvang of infiltratie voor een robuust totaalontwerp. Lees meer over waterbuffering op het dak en onderhoud op onze pagina over sedumdaken met wateropvang: sedumdak en wateropvang.
Verharding is een veelvoorkomende oorzaak van plassen. Kies voor waterpasserende klinkers of grind en leg waar nodig een lijngoot regenwater oprit aan die afwatert naar een grindkoffer of krat. Zo voorkom je dat het water verzamelt bij de garage of voordeur en blijft de oprit veilig beloopbaar.
Lozen op een sloot of ander oppervlaktewater kan, maar alleen onder voorwaarden. In veel gemeenten geldt de voorkeursvolgorde eerst hergebruiken, dan infiltreren en pas als dit niet kan afvoeren naar oppervlaktewater. Je waterschap kan een vergunning of melding eisen. Alleen schoon dakwater is toegestaan en daken met koper of zink zijn vaak ongeschikt zonder behandeling. Controleer altijd de lokale regels en afstanden tot perceelgrenzen voordat je een uitlaat maakt.
De kosten voor afkoppelen hangen sterk af van de gekozen oplossing. Een regenton plaatsen kost weinig en is zelf te doen. Een ondergrondse tank met pomp en filter of een infiltratiekrat met grindbed vraagt meer investering en vaak professionele aanleg. Toch hoeft afkoppelen niet duur te zijn: veel gemeenten en waterschappen bieden een afkoppelsubsidie of vergoeding voor klimaatadaptieve maatregelen. Controleer het subsidieloket van jouw gemeente of waterschap, want het aanbod verschilt per regio. Wij helpen je bij het in kaart brengen van beschikbare subsidies passend bij jouw situatie.
Begin klein en veilig. Controleer de dakgoot en regenpijp op bladeren zodat alles vrij doorstroomt. Laat het water altijd van de gevel af lopen en zorg voor een plek waar tijdelijk water mag staan. Plaats een regenton met vulautomaat en overstort richting tuin. Overweeg daarna een infiltratiekrat of wadi wanneer de bodem doorlatend genoeg is. Werk met een bladvanger om verstoppingen te voorkomen en plan een jaarlijkse inspectie. Bij kleigrond of hoge grondwaterstand is een combinatie met een bovengrondse wadi en een gecontroleerde overstort verstandig. Twijfel je aan de opbouw van je tuin of fundering, schakel dan een specialist in. Wij helpen je met het ontwerp, subsidieadvies en de uitvoering via vaste specialisten. Inspiratie voor een klimaatadaptieve tuin vind je hier: klimaatadaptieve tuin aanleggen. Wil je direct sparren over jouw situatie, neem contact op met ons team via contact.
Regenwater niet naar het riool sturen is goed haalbaar en vaak de verstandigste keuze. Met afkoppelen, hergebruik, infiltratie en slimme verharding verminder je wateroverlast, bespaar je drinkwater en maak je je woning toekomstbestendig. Onze aanpak is praktisch en compleet, van advies en subsidie-inzicht tot vakkundige aanleg. Wil je weten wat in jouw tuin en bij jouw dak het beste werkt, dan denken wij graag met je mee.
Ja, regenwater niet naar riool afvoeren kan prima met een regenton, een ondergrondse tank of infiltratievoorzieningen zoals een wadi of infiltratiekrat. Zo ontlast je het riool en benut je schoon hemelwater. Kies altijd een overstort voor extreme buien en zorg dat het water van de gevel af stroomt om vochtproblemen te voorkomen.
Zaag de regenpijp laag bij de grond door, dop de oude rioolaansluiting af en plaats een bladvanger met uitstroom richting tuin of regenton. Leid het water via een tegel of gootje weg van de gevel. Overweeg een infiltratiekrat voor ondergrondse berging en test de bodemdoorlatendheid vooraf met een emmertest.
Veel gemeenten hanteren de volgorde eerst hergebruiken, dan infiltreren en pas als laatste afvoeren. Voor lozen op oppervlaktewater kan een vergunning of melding bij het waterschap nodig zijn. Alleen schoon dakwater is toegestaan. Check lokale regels, afstanden tot perceelgrenzen en de geschiktheid van dakmaterialen zoals zink of koper.
Ja, infiltreren in de tuin is juist wenselijk. Let op voldoende afstand tot fundering, afschot weg van de gevel en een plek waar water tijdelijk mag blijven staan. Bij kleigrond of hoge grondwaterstand combineer je infiltratie met een bovengrondse wadi en een overstort naar het maaiveld om wateroverlast te voorkomen.
De belangrijkste risico’s zijn wateroverlast door verkeerd afkoppelen, verzadigde bodem bij kleigrond en verstopping door bladeren. Voorkom dit met een bladvanger, een goed ontworpen overstort, voldoende berging in krat of wadi en periodiek onderhoud. Leid water altijd van de gevel af en test de bodemdoorlatendheid voordat je kiest voor infiltratie.
